Mistrz i Małgorzata jako powieść wszechczasów?

przez Beata

Mało jest książek, które znajdują się na liście lektur szkolnych i faktycznie sprawiają przyjemność młodym czytelnikom. Mistrz i Małgorzata od Tania Książka to powieść często zaliczana do tego grona, a jednocześnie literatura, która wciąż – pod pewnymi względami – nie ma sobie równych. Sporo w niej ironii i absurdu, co może zachęcać młodszych odbiorców do zapoznania się z nią. To jednak nie wszystko. Michaił Bułhakow stworzył powieść w powieści, historię nie tylko będącą satyrą na ówczesną politykę i cały model funkcjonowania Związku Radzieckiego, ale i wiele innych, społecznych spraw.

Wielowątkowa klasyka

Już w momencie wydania Mistrz i Małgorzata została uznana za powieść niezmiernie kontrowersyjną. Dzisiaj zadziwia kreatywność, za pomocą której Bułhakow stworzył groteskowy obraz Moskwy. Świat pełen absurdu, głupot, ale i magicznych elementów czy poczucia humoru – tym ostatnim odznacza się szczególnie szatańska szajka. Co ważniejsze, pisarzowi udało się stworzyć dzieło uniwersalne, zrozumiałe dla wszystkich, choć przecież tak mocno zażarte w rosyjskiej rzeczywistości. Każdy z trzech wątków zamieszczonych w powieści fascynuje i pochłania. Sprawia, że tę absurdalną, ale jednocześnie smutną, przerażającą i przygnębiającą historię, pragnie śledzić się dalej.

Chaos motywem przewodnim

Mistrz i Małgorzata to książka, w której ogromne znaczenie pełni chaos. Trzy wątki narracyjne, przeskakiwanie z jednego do drugiego, wciąż postępująca do przodu akcja – spowodować to może skołowanie u czytelnika, który w pewnym momencie nie jest pewny już niczego. Taki zabieg świetnie się sprawdza, gdyż całość nabiera jeszcze większej otoczki tajemniczości i nieprecyzyjności, jakiejś ulotności i baśniowości. Woland i reszta jego kompanii to ci Źli, którzy okazują się przypadkowo tymi Dobrymi, walczącymi z propagandą pożerającą Moskwę. Przy tym jest to niezwykle charyzmatyczna i zapadająca w pamięć szajka, która swoją wyrazistością pochłania samego Mistrza, a także i Małgorzatę.

Mistrz i Małgorzata to:

  • wielowątkowa powieść zaliczana do grona klasyków literatury
  • powieść szkatułkowa, w której pierwszoplanowa rola nie jest przeznaczona wyłącznie jednej historii
  • groteska, a zarazem opowieść obyczajowa o Rosji i ówczesnych realiach
  • angażująca narracja o nieustannej walce dobra ze złem oraz o tym, że to zło czasami – niby przypadkowo – czyni dobro
  • klimatyczna, magiczna atmosfera Moskwy, w której absurdalne sytuacje nikogo nie dziwią.
Książka zdjęcie autorstwa z freepik - pl.freepik.com